Ο Artez είναι Σέρβος street artist και muralist με έδρα το Βελιγράδι, γνωστός για τα μεγάλης κλίμακας δημόσια έργα του που κινούνται ανάμεσα στην παραστατική ζωγραφική και την εικονογραφική αφαίρεση. Η καλλιτεχνική του πρακτική είναι βαθιά συνδεδεμένη με το περιβάλλον — όχι μόνο με τη φυσική έννοια της αρχιτεκτονικής και των αστικών επιφανειών, αλλά και μέσα από τις πολιτισμικές και ανθρώπινες δυναμικές που διαμορφώνουν τον δημόσιο χώρο.
Έχοντας δημιουργήσει murals σε όλη την Ευρώπη, τη Νότια Αμερική και την Ασία, ο Artez έχει αναπτύξει μια εικαστική γλώσσα που αντιμετωπίζει την πόλη όχι ως φόντο, αλλά ως ενεργό συνομιλητή. Οι τοίχοι, οι αποστάσεις, τα υπάρχοντα χρώματα και οι αρχιτεκτονικοί περιορισμοί δεν αποτελούν εμπόδια, αλλά προκαθορισμένα στοιχεία που καθοδηγούν κάθε σύνθεση. Τα έργα του επιδιώκουν να ανήκουν στο περιβάλλον τους — να μοιάζουν αδιαχώριστα από τον τόπο στον οποίο βρίσκονται.
Η ζωγραφική ως ισορροπία
Για τον Artez, η ζωγραφική δεν είναι απλώς πάθος· είναι ανάγκη. Ο χρόνος που αφιερώνει στη δημιουργία είναι ο μόνος στον οποίο νιώθει πραγματικά ισορροπημένος — πνευματικά, συναισθηματικά και σωματικά. Αυτή η αίσθηση ισορροπίας είναι και η κινητήρια δύναμη πίσω από την καλλιτεχνική του πορεία.
Αντί να μεταπηδά από ιδέα σε ιδέα, το έργο του εξελίσσεται μέσα από εστιασμένη θεματική διερεύνηση. Κάθε περίοδο επικεντρώνεται σε λίγες συγκεκριμένες έννοιες, επιτρέποντάς τους να αναπτυχθούν σε βάθος. Ιδανικά, κάθε τελικό έργο παραμένει εντός αυτών των ορίων. Ωστόσο, η δημιουργία στον δημόσιο χώρο προϋποθέτει συνεργασία, διαπραγμάτευση και προσαρμογή. Πολλαπλοί εμπλεκόμενοι, τοπικές συνθήκες και οι απαιτήσεις του εκάστοτε χώρου συχνά αναδιαμορφώνουν την αρχική ιδέα — μια πραγματικότητα που ο Artez αγκαλιάζει ως αναπόσπαστο κομμάτι της διαδικασίας.
Η πόλη ως πλαίσιο
Το περιβάλλον παίζει καθοριστικό ρόλο στη μορφή που παίρνει κάθε mural. Η απόσταση θέασης, η κλίμακα της αρχιτεκτονικής και η υπάρχουσα χρωματική παλέτα του χώρου επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τις επιλογές του. Αντί να επιβάλλει εικόνες πάνω σε έναν τοίχο, ο Artez επιδιώκει την ενσωμάτωση — τα έργα του να μοιάζουν οργανικά δεμένα με το περιβάλλον, όχι απλώς τοποθετημένα πάνω του.
Αυτή η ευαισθησία στον τόπο είναι ιδιαίτερα εμφανής στη συνεχιζόμενη σειρά SIMPLE ACROBATICS, όπου το ανθρώπινο σώμα λειτουργεί ως ένα δυναμικό στοιχείο που αλληλεπιδρά άμεσα με τις αστικές επιφάνειες. Τα σώματα τεντώνονται, ισορροπούν και ανταποκρίνονται στις αρχιτεκτονικές φόρμες, μετατρέποντας τους τοίχους σε πεδία κίνησης και έντασης. Στη σειρά THIRST, ο Artez αντλεί από την τοπική κουλτούρα και την καθολική πράξη της πόσης, χρησιμοποιώντας μια απλή, κοινή ανθρώπινη χειρονομία για να μιλήσει για τη συλλογική εμπειρία.
Χρώμα χωρίς «υπογραφή»
Ο Artez εργάζεται με μια προκαθορισμένη παλέτα, από την οποία αναμειγνύει όλα τα υπόλοιπα χρώματα. Παρ’ όλα αυτά, αποφεύγει συνειδητά την προσκόλληση σε ένα «χρώμα-υπογραφή». Για τον ίδιο, η αναγνωρισιμότητα μέσω της επανάληψης ενός και μόνο χρώματος αποτελεί μια εύκολη λύση — και ακριβώς γι’ αυτό την απορρίπτει. Η ταυτότητα του έργου του προκύπτει μέσα από τη δομή, τη σύνθεση και την εννοιολογική σαφήνεια, όχι από τη χρωματική επανάληψη.
Όταν η συγκέντρωση διασπάται
Μια «κακή» δημιουργική μέρα για τον Artez δεν έχει να κάνει τόσο με την αποτυχία, όσο με την απώλεια συγκέντρωσης. Μέρες όπου η συγκέντρωση χάνεται ή όπου η ζωγραφική ξεκινά λίγο πριν φύγει από τον χώρο, αφήνουν την αίσθηση του ανολοκλήρωτου. Αν δεν καταφέρει καν να ξεκινήσει, τότε — όπως λέει — δεν πρόκειται για δημιουργική μέρα. Παρ’ όλα αυτά, αποδέχεται αυτές τις στιγμές ως αναπόφευκτο κομμάτι μιας μακροχρόνιας πρακτικής.
Επιρροές πέρα από τον τοίχο
Οι ζωντανές παραστατικές τέχνες τον εμπνέουν βαθιά — ιδιαίτερα η μουσική, το θέατρο και ο χορός. Η αμεσότητα μιας ζωντανής performance συνομιλεί άμεσα με τον τρόπο που προσεγγίζει τη δημόσια ζωγραφική. Ο κινηματογράφος και η τηλεόραση τροφοδοτούν επίσης τη σκέψη του, κυρίως μέσα από τις χρωματικές παλέτες και τις συνθετικές επιλογές. Το διάβασμα παραμένει μια σταθερή παρουσία, επηρεάζοντας τον τρόπο σκέψης του συχνά σε υποσυνείδητο επίπεδο.
Τέχνη, κοινό και υπομονή
Στο ερώτημα τι θα ήθελε να αλλάξει στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την τέχνη σήμερα, η απάντησή του είναι απλή: τίποτα. Πιστεύει πως οι άνθρωποι έλκονται φυσικά από αυτό που τους εκφράζει. Η εμμονική πίστη στο προσωπικό όραμα, υποστηρίζει, αρκεί — το κοινό που χρειάζεται το έργο θα το βρει στον χρόνο του.
Αυτό που ελπίζει όταν κάποιος σταθεί μπροστά σε ένα mural του δεν είναι ένα συγκεκριμένο συναίσθημα, αλλά ένα ερώτημα. Γιατί αυτή η εικόνα; Γιατί εδώ; Ποια ιστορία κρύβεται πίσω της; Αν ξεκινήσει ένας διάλογος — έστω και σιωπηλός — ανάμεσα στον θεατή και τον τοίχο, τότε το έργο έχει πετύχει τον σκοπό του.
Αναφορές και ήχος
Μεταξύ των καλλιτεχνών που τον έχουν επηρεάσει συγκαταλέγονται ο Aryz, για τη διαρκή του εξέλιξη· ο Daev Momo, για την τελειότητα στη φόρμα και το σχήμα· ο Case Maclaim, για τη μακροχρόνια συνέπεια στην κορυφή· ο Ivan Floro, για ένα επίπεδο ζωγραφικής δεξιότητας που λίγοι μπορούν να φτάσουν· και ο Sainer, για τη γενναία και επιτυχημένη μετάβασή του από το παραστατικό στο αφηρημένο.
Η μουσική συνοδεύει τη δημιουργική του διαδικασία με έναν ελεύθερο και μεταβαλλόμενο τρόπο, όμως αυτή την περίοδο τον ρυθμό δίνει το “Planet Caravan” των Black Sabbath.
Κοιτάζοντας μπροστά
Όταν ερωτάται ποιον θα ήθελε να δει σε μελλοντικό Art & The City, ο Artez στρέφει το βλέμμα του προς την Ελλάδα — και συγκεκριμένα το Monos Sotos Studio, θεωρώντας πως το έργο τους αξίζει μεγαλύτερη προσοχή.
Στο σύμπαν του Artez, τα murals δεν είναι δηλώσεις που επιβάλλονται στην πόλη. Είναι συνομιλίες — προσεκτικά ισορροπημένες, βαθιά συνδεδεμένες με το περιβάλλον και διαμορφωμένες από τους χώρους και τους ανθρώπους που τις περιβάλλουν.
Μπορείς να τον ακολουθήσεις στο Instagram του για να δεις περισσότερα έργα του ή να μπεις κατευθείαν στο site του.
